Hollands Glorie | Turks Fruit

Turks Fruit staat tot op de dag van vandaag bekend als een van de beste Nederlandse films ooit gemaakt. De film is gebaseerd op de gelijknamige roman van Jan Wolkers uit 1969 en vertelt het verhaal van Erik, een jonge beeldhouwer die een turbulent seksleven leidt tot hij de jonge Olga ontmoet. Olga is de liefde van zijn leven en de twee besluiten te trouwen, dit tegen de wil van Olga’s rijke familie in. Na een heerlijke romantische zomer begint Olga zich erg vreemd te gedragen waarna ze terugkeert naar haar familie. Erik besluit Olga terug te halen, maar wordt op hardhandige wijze geconfronteerd met Olga’s nieuwe vlam. Als Olga plots in het ziekenhuis wordt opgenomen lijkt het erop dat het niet meer goed zal komen.

In 1973 besloot niemand minder dan Paul Verhoeven om het controversiële boek van schrijver Jan Wolkers te verfilmen. Dit na het grote succes van Wat zien ik? uit 1971, dat Verhoeven maakte samen met producent Rob Houwer. Toch was het Houwer die de verfilming eigenlijk niet zo zag zitten. Dit omdat de seksscènes te expliciet zouden zijn en de angst hem bekroop dat het Nederlandse publiek dit niet zou pikken. Houwer werd over de streep getrokken toen scenarist Gerard Soeteman zijn diensten aanbood om het scenario voor zijn rekening te nemen. Soeteman was van mening dat het boek meer over de dood ging dan over erotiek, iets dat achteraf zeker een juiste conclusie bleek te zijn. Bijgestaan door cameraman Jan de Bont en componist Rogier van Otterloo hadden Verhoeven en Houwer goud in handen, waarbij ze ook nog eens vol in de roos schoten met de herkenbare klanken van de mondharmonica van de ons onlangs ontvallen Toots Thielemans.

Wie herinnert zich niet de sublieme scène waar Olga achter op de fiets bij Erik zit en de twee dwars door Amsterdam fietsen. Het is dan ook de combinatie van beeld en geluid wat de scène afmaakt. Er zijn meer scènes van dit kaliber op te noemen en humor speelt ook zeker een grote rol, denk eens aan de scène waar Erik zijn geslachtsdeel tussen zijn gulp krijgt en vervolgens Olga op pad stuurt voor een tangetje. De zoektocht naar ‘Olga’ was overigens een bijzondere, want in eerste instantie was het de bedoeling dat Willeke van Ammelrooy de rol van Olga zou spelen. Na vele audities bleef de naam van de onbekende Monique van der Ven hangen en uiteindelijk werd van Ammelrooy door Houwer afgewimpeld met het verhaal dat ze teveel geld zou willen voor de rol van Olga. De rol van Erik was eigenlijk toebedeeld aan Hugo Metsers, maar na het zien van de chemie tussen Hauer en van der Ven wist Verhoeven zeker dat zij het duo moesten worden dat Nederlandse filmgeschiedenis moesten gaan schrijven. Een gewaagde keuze, want Hauer was toen alleen nog maar bekend van de televisieserie Floris waarin hij ook al samenwerkte met Paul Verhoeven.

Na een uur seks, humor en rare fratsen slaat de film om in een drama dat zijn weerga niet kent en het is dan ook zeker aan te raden om de film zelf te gaan bekijken voor wie de film nog steeds niet heeft gezien. Door de jaren heen zijn er flink wat goede films van eigen bodem verschenen, maar tot op de dag van vandaag is er geen film geweest die ook maar kan tippen aan deze klassieker. Na Turks Fruit zou niemand meer hetzelfde kijken naar Rutger Hauer, iets wat internationaal ook niet onopgemerkt bleef en het begin zou betekenen van een succesvolle en lange carrière. De film zelf werd in 1974 zelfs voor een Oscar genomineerd voor Beste Buitenlandse Film, maar zag deze prijs aan hun neus voorbij gaan ter faveure van de Franse film La Nuit américaine. In 1999 won de film wel alsnog een speciaal Gouden Kalf, namelijk voor de Beste Nederlandse Film van de Eeuw.

Wie Turks Fruit nog nooit heeft gezien kent een gebrek in zijn (film)opvoeding. Bij de première van de film kreeg Turks Fruit dan ook zeer terecht een staande ovatie en het knappe is dat de film tot op de dag van vandaag nog steeds indruk weet te maken. Met Turks Fruit opende Verhoeven en Houwer de deuren voor andere filmmakers en het is zeker dat sindsdien het Nederlandse filmlandschap voorgoed is veranderd. Dit is dan ook de reden waarom Turks Fruit gekozen is om de spits af te bijten in onze nieuwe rubriek Hollands Glorie, waarbij we telkens een bijzondere Nederlandse film onder de loep nemen. Bedankt voor het lezen en tot de volgende keer bij Hollands Glorie waarin wij Soldaat van Oranje onder de loep zullen gaan nemen.

11 september, 2016

Meepraten over dit artikel