In Limbo | Megalopolis

In onze rubriek In Limbo duiken we dieper in een filmproject dat bekend staat als een potentieel meesterwerk. Helaas is deze film om uiteenlopende redenen nooit gemaakt. Het is een project dat nooit officieel gecanceld is, maar waaraan het werken gewoon is gestopt en dat dus geen vooruitgang meer kent. Stuk voor stuk ambitieuze projecten, waar ieder filmhart sneller van gaat kloppen. We kennen diverse termen voor deze fase, waaronder ‘development limbo’. Voor onze nieuwe rubriek hebben we dit afgekort tot ‘In Limbo’, wat zoveel betekent als in de vergetelheid geraakt. Voor de eerste editie van deze nieuwe rubriek verdiepen wij ons in Megalopolis, een ambitieus project van de hand van Francis Ford Coppola.

Het is vandaag de dag misschien wat lastig voor te stellen, maar veertig jaar geleden was Francis Ford Coppola een levende legende in de filmwereld zonder enig smetje op zijn blazoen. Zo was hij met The Godfather, The Conversation, The Godfather: Part II en Apocalypse Now verantwoordelijk voor vier van de beste films aller tijden, die hij maakt in een periode van zeven jaar. In de jaren die volgden zagen we flarden van zijn kunnen, maar ondanks dat critici soms wel enthousiast waren bleef het commerciële succes uit. De tijden van grote epische films leken dan ook achter hem te liggen. Je zou bijna denken dat Coppola zijn touch was verloren, wellicht een wat gemakkelijk conclusie gezien zijn prestaties in het verleden. Medio jaren negentig leek er dan ook wat in het verschiet te liggen. Coppola had namelijk zijn diensten verleend aan drie opeenvolgende studiofilms, te weten Bram Stoker’s Dracula, Jack en The Rainmaker, om het epische Megalopolis gefinancierd te krijgen.

Megalopolis zou in grote lijnen een verhaal zijn over de nasleep en wederopbouw van New York na een mega-ramp. Centraal staat Serge Catalane, een even geniaal architect als een controversieel persoon door een losbandig leven. Zijn doel is om een stad van de toekomst te scheppen, iconisch voor de hele wereld. Hiermee raakt hij verwikkeld in een strijd met burgemeester Frank Cicero, die met zijn ´Cityworld´ plannen heeft om New York een facelift te geven. Een vuil politiek spel begint, waarbij ook de georganiseerde misdaad aangewend wordt door grote bedrijven om de plannen van Catalane de nek om te draaien. De inspiratie voor zijn visie haalde Coppola overduidelijk uit de samenzwering van Catilina, maar dan niet gesitueerd in de oudheid maar in een futuristisch New York. Het moge duidelijk zijn dat Megalopolis een zeer ambitieus project is. Een soort evolutie van de klassieker Metropolis.

2001 zou het jaar worden voor Coppola en zijn droomproject en alles begon hoopvol. Er waren berichten dat er 30 uur aan second-unit opnames waren geschoten en het script was zover bijgeschaafd dat men kon beginnen met de casting. Naar verluid waren acteurs als Warren Beauty en Kevin Spacey aanwezig bij lezingen van het script. Het is mei 2001 als Coppola op het Filmfestival Cannes Megalopolis aangekondigd, een film die nog grootser zal worden dan Apocalypse Now. Een enorme productie waaraan hij de beste en grootste acteurs van dat moment hoopt te verbinden. Het verhaal van een man in een strijd om, na een mega-ramp, de stad van de toekomst, een ideale wereld te bouwen. Vier maanden later komt aan alle plannen plots een eind, als deze worden ingehaald door de werkelijkheid als de terroristische aanvallen plaats hebben op de Twin Towers in New York. Megalopolis is op dat moment misschien actueler dan ooit, maar de wonden zijn te diep en te vers om New York het middelpunt te laten zijn van een utopie.

Tegen de tijd dat het plan weer enigszins levensvatbaar werd, leek de wereld het project alweer vergeten en ook Coppola’s enthousiasme was behoorlijk getemperd. De kans dat het project dan ook ooit nog van de grond komt lijkt intussen bijzonder klein. Niet alleen zou de film een uiterst kostbare productie zijn, waarbij men heel ver moet graven in het oeuvre van Coppola om een dergelijk budget te kunnen verantwoorden, ook is Coppola ondertussen 77 jaar oud. Het project is dus zelf op meerdere vlakken een utopie geworden. Wat ons rest is een vroege versie van het script. 212 bladzijden die ons herinneren aan wat er had kunnen zijn. Niet alleen het droomproject van Coppola, maar ook de droom van filmliefhebbers. Of de uiteindelijk film een daadwerkelijk meesterwerk zou zijn geworden zullen we nooit weten, maar op basis van deze versie van het script kunnen we zeker stellen dat Megalopolis een van de meest ambitieuze filmprojecten zal blijven dat nooit gerealiseerd is.

Het script en de vroege schetsen zorgen ervoor dat we de ware grote van Megalopolis moeilijk in kunnen schatten. Op papier is het dan wellicht een meesterwerk, maar we zullen waarschijnlijk nooit te weten komen hoe het had uitgepakt. Toch is alleen de gedachte al om Coppola weer eens met zoiets groot bezig te zien een droombeeld voor velen. Meer zal het waarschijnlijk nooit worden. Megalopolis zal voor altijd het droomproject van Coppola zijn en een droombeeld voor ons. Helaas zijn dromen meer dan eens niet de werkelijkheid.

Download het script via deze link.

5 maart, 2017

Meepraten over dit artikel