In Caïro wordt Katie Cannon, dochter van onderzoeksjournalist Charlie en zijn zwangere vrouw Larissa, ontvoerd door een geheimzinnige vrouw genaamd de Magiër. Terwijl de autoriteiten, onder leiding van junior-rechercheur Dalia Zaki, de ontvoering onderzoeken en de ouders aanvankelijk verdacht worden, verstrijkt de tijd. Acht jaar later woont het gezin Cannon bij oma Carmen in Albuquerque, New Mexico, wanneer er plotseling nieuws komt dat Katie is teruggevonden na een crash van een vrachtvliegtuig bij Aswan. Ze bevindt zich in een diepe catatonische toestand en is gewikkeld in perkament vol oeroude inscripties. Eenmaal weer thuis vertoont Katie extreem verontrustend en dwangmatig zelfbeschadigend gedrag, waarop vader Charlie een hoogleraar archeologie inschakelt om de eeuwenoude teksten op de linnen doeken rond haar huid te ontcijferen. De vertaling onthult dat de inscripties handelen over de Nasmaranian, een meedogenloze demon die erin gespecialiseerd is om gezinnen en complete gemeenschappen van binnenuit te vernietigen.

Alweer een Mummy-film zou je kunnen denken, maar deze visie van Lee Cronin fungeert als een grensverleggende, duistere heruitvinding van de klassieke mummie-franchise en breekt bewust met de grootschalige actie-avonturenelementen die eerdere verfilmingen kenmerkten. In plaats van traditionele farao’s in gouden sarcofagen kiest Cronin resoluut voor rauwe fysiologische horror, demonische bezetenheid, beklemmende claustrofobie en diepgeworteld familietrauma. Het concept ontstond nadat James Wan de regisseur uitdaagde om een ronduit angstaanjagende mummiefilm te maken, waarna Cronin de thematiek tevens gebruikte om zijn persoonlijke rouwproces rond het overlijden van zijn moeder te verwerken. Het verhaal centreert zich rond een eeuwenoude Egyptische demon genaamd de Nasmaranian, die uitsluitend via pijnlijk rituele mummificatie in menselijke gastheren kan worden opgesloten. Om verwarring met eerdere, meer luchtige actiefilms te voorkomen en Cronins uitgesproken auteurssignatuur te onderstrepen, werd besloten om de regisseursnaam expliciet in de officiële titel op te nemen.

De cast brengt een mix van gevestigde horror-, actie- en dramatalenten samen. De Ierse hoofdrolspeler Jack Reynor, die vader Charlie Cannon vertolkt, brak internationaal door met zijn gedenkwaardige optreden in Ari Asters veelbesproken folk-horrorfilm ‘Midsommar’. Zijn Spaanse tegenspeelster Laia Costa speelt de rol van moeder Larissa. Zij verwierf wereldwijd grote faam met haar virtuoze optreden in de in één enkele ononderbroken shot gefilmde cultthriller ‘Victoria’, en schitterde naderhand in het bekroonde Spaanse drama Lullaby (Cinco lobitos). De Egyptisch-Palestijnse actrice May Calamawy neemt de rol van junior-rechercheur Dalia Zaki voor haar rekening. Zij is bij het publiek uiterst geliefd als superheldin Layla El-Faouly (Scarlet Scarab) in de Marvel Studios-serie ‘Moon Knight’ en haar verschijning in Ridley Scotts historische epos ‘Gladiator II’. Daarnaast vertolkt de ervaren Mexicaanse karakteractrice Verónica Falcón de rol van oma Carmen. Zij staat alom bekend om haar krachtige vertoningen in bejubelde misdaadseries zoals ‘Queen of the South’, ‘Ozark’ en ‘Perry Mason’. Tot slot wordt de complexe, duistere rol van de getraumatiseerde dochter Katie Cannon gespeeld door het opkomende jonge talent Natalie Grace, die met deze fysiek intense en verontrustende prestatie haar definitieve doorbraak beleeft binnen het Hollywood-horrorgenre.

Toch is het hier zeker niet de cast die het meeste opvalt. Lee Cronin weet met zijn visie namelijk het welbekende mummie-genre meedogenloos uit de traditionele avonturensfeer te trekken en transformeert de eeuwenoude mythologie tot een ijzingwekkend, uiterst claustrofobisch nachtmerriescenario. Het levert een compromisloze, grimmige benadering op. Daarbij blinkt dit werk vooral uit door de manier waarop fysiologische bodyhorror naadloos wordt verweven met de diepe emotionele ontwrichting van een getraumatiseerd gezin. Cronin, die eerder met ‘Evil Dead Rise’ al liet zien hoe hij klassieke horrorconcepten doeltreffend nieuw leven in kon blazen, zet de kijker vanaf het beklemmende openingsstatement in Egypte onverbiddelijk klem in een beangstigende spiraal van toenemende paranoia, fysieke verminking en psychologische terreur. De visuele uitwerking van de oeroude demon Nasmaranian en de macabere, rechtstreeks in de huid gegraveerde zwachtels roepen herinneringen op aan de grensverleggende bodyhorror van meesters als David Cronenberg. Hoewel de film zonder meer te lang duurt en enkele nostalgische filmliefhebbers de vertrouwde luchtige actiescènes en het grootschalige Hollywood-spektakel uit eerdere verfilmingen wellicht zullen missen, bewijst deze griezelig sfeervolle herinterpretatie zich als een uiterst verfrissende, bloedstollende injectie. De beklemmende cinematografie, het unheimliche sound-design en de sterke spanningsopbouw zorgen voor een intens duistere filmervaring die na het afrollen van de eindtitels nog heel lang onder je huid blijft zitten.

Extra’s: Naast de fraaie vormgegeven steelbook is er aardig wat bonusmateriaal te vinden op de 4K UHD Blu-ray release.
∙ Audiocommentaar: Deze audiotrack met Lee Cronin toont de scenarist/regisseur in een opperbest humeur terwijl hij enthousiast vertelt over de productie. Het commentaar is scènespecifiek en behandelt de gebruikelijke onderwerpen, waaronder de vroege ontwikkeling, casting, speciale effecten, personages, locaties en meer.
∙ The Making of Lee Cronin’s The Mummy (10:57) Deze featurette is slechts een paar minuten langer dan de gebruikelijke promotievideo’s van Warner Bros., maar bevat desondanks een reeks verplichte interviews met cast en crew, afgewisseld met beelden achter de schermen en ondersteunende fragmenten uit de voltooide film.
∙ A Bloody and Grotesque Spectacle (07:47) Veel van dezelfde betrokkenen keren terug voor een snelle blik op de royale hoeveelheden bloed en gruwel in The Mummy, die gelukkig grotendeels met praktische effecten zijn gerealiseerd in plaats van met CGI.
∙ Producing Possession and Ancient Demons (05:41) Lee Cronin en anderen spreken over de reikwijdte en het bredere thema van de film, die beide nieuw en groter terrein vormen voor de scenarist/regisseur.
∙ Verwijderde scènes (10:03) Een zevental verwijderde scènes uit een film die alsnog te lang is, het geeft weinig nieuwe inzichten maar is zeker interessant voor de liefhebbers.

Lee Cronin’s The Mummy 4K is een uiterst intrigerende, maar zeker niet vlekkeloze herinterpretatie op van een alombekende horrormythe. De gewaagde keuze om de franchise definitief te bevrijden uit de klemtonen van grootschalig Hollywood-actiespektakel en stevig te verankeren in beklemmende fysiologische horror verdient absoluut lof. Cronin bewijst opnieuw een meester te zijn in duistere sfeerschepping. De rauwe visuele wreedheid, de doordringende soundscapes en de emotioneel geladen vertolkingen van de hoofdrolspelers tillen het project bij vlagen naar een indrukwekkend niveau. Toch eist de ambitieuze structuur van het narratief uiteindelijk zijn tol. De film heeft namelijk merkbaar te lijden onder een overladen speelduur en een soms nodeloos opgerekte spanningsboog, waardoor de effectiviteit van de intense schrikmomenten na verloop van tijd enigszins afstompt. Waar het beklemmende gezinscrisis-element in het eerste uur nog ijzersterk binnenkomt, zakt de narratieve vaart in het middendeel weg in herhalende motieven en uitgerekte. Bovendien overschaduwt de nadruk op bloederige gore en praktische effecten soms het intrigerende mysterie rond de oeroude demon Nasmaranian, wiens historische mythologie qua achtergrondverhaal verrassend oppervlakkig en onderbelicht blijft. Desondanks blijft het eindresultaat een opmerkelijke, sfeervolle en gedurfde prestatie binnen het moderne horrorlandschap. Dit maakt de film, ondanks zijn duidelijke inzinkingen in het tempo, een waardevolle en duistere toevoeging aan het genre.

Met dank aan Day One MPM en Warner Home Video voor het recensie-exemplaar.