Op 7 mei 1945, één dag voordat nazi-Duitsland zich overgeeft aan de geallieerden, geeft rijksmaarschalk Hermann Göring, Hitlers voormalige tweede man, zich samen met zijn gezin over aan de Amerikaanse troepen in Oostenrijk. Deze arrestatie brengt de Amerikaanse jurist Robert Jackson op het idee om een internationaal tribunaal op te richten voor de berechting van nazi-misdadigers. Hoewel zijn secretaresse waarschuwt dat hiervoor geen juridisch precedent bestaat en de Amerikaanse regering aanvankelijk de voorkeur geeft aan standrechtelijke executies, zet Jackson door. Hij dwingt zelfs de steun van paus Pius XII af door te hinten naar diens omstreden banden met het nazi-regime. Ondertussen wordt legerpsychiater Douglas Kelley naar Luxemburg gestuurd om de mentale gezondheid van 22 gevangen nazi-leiders, onder wie Göring, te beoordelen voor het naderende proces.

De preproductie van dit historische drama belandde in een stroomversnelling toen in het najaar van 2023 regisseur en scenarioschrijver James Vanderbilt zich over het project ontfermde. Hij baseerde zijn script op het non-fictieboek ‘The Nazi and the Psychiatrist’ van Jack El-Hai. Tijdens deze fase liet Vanderbilt zich inspireren door de minimalistische benadering van de film ‘The Zone of Interest’, al koos hij er wel bewust voor om voor ‘Nuremberg’ een meer klassieke, cinematografische toon te zetten. Tegelijkertijd trof de productie de nodige logistieke voorbereidingen voor de opnames in Hongarije. Er werd gezocht naar geschikte locaties in Boedapest om de historische rechtszaal en detentiecellen geloofwaardig te reconstrueren, en er werden honderden figuranten gecast.

Naast een geloofwaardige achtergrond is vooral ook de casting een belangrijk fundament voor het psychologische steekspel van de film. In december 2023 trok de productie wereldwijd de aandacht met de aankondiging van Russel Crowe en Rami Malik, twee Oscarwinnaars. Crowe werd hierbij gecast als Hermann Göring, de beruchte en manipulatieve rechterhand van Adolf Hitler. Crowe onderging voor deze rol een indrukwekkende transformatie om de intimiderende, maar intellectueel gehaaide nazileider gestalte te geven. Tegenover hem zien we Malek in de rol van Douglas Kelley, de idealistische Amerikaanse legerpsychiater die moest beoordelen of de oorlogsmisdadigers mentaal fit genoeg waren voor het proces. De casting van Malek bracht een intense, cerebrale energie met zich mee die perfect paste bij de emotionele tol die het onderzoek eiste. De dynamiek tussen Crowe’s dreigende aanwezigheid en Maleks ingetogen focus vormde de absolute kern van de film. Naast dit hoofdduo werd de cast versterkt met Michael Shannon als hoofdaanklager Robert H. Jackson, en namen als Leo Woodall en John Slattery, wat het ensemble compleet maakte.

De film doet een goede poging om de loodzware intensiteit van de processen van Neurenberg naar het witte doek te vertalen. Eerder zagen we dit uiteraard in de klassieker ‘Judgment at Nuremberg’ uit 1961, al lag daar de focus vooral op de morele en juridische dilemma’s van een Amerikaanse rechter die Duitse magistraten moet berechten. Deze film zoomt in op de psychologische tweestrijd tussen de Amerikaanse legerpsychiater en Nazi-kopstuk Göring. Ondanks dat Crowe wellicht niet meer de starpower heeft uit zijn Gladiator-tijd, domineert hij hier elk beeld. Met een angstaanjagende mix van charisma, arrogantie en psychologische manipulatie zet hij een van de meest gedenkwaardige rollen uit zijn carrière neer. Ondanks dat Malek zeker niet slecht voor de dag komt, houdt hij amper stand tegenover Crowes’ overweldigende performance. Regisseur James Vanderbilt balanceert op knappe wijze tussen een educatieve, historisch accurate vertelling en een inspirerende boodschap over gerechtigheid. Maar naast enkel een geschiedenisles vergeet de film niet te vermaken. Zo grijpt de film je vanaf de eerste minuut bij de keel als een zinderende psychologische thriller.

Extra’s: Zoals ondertussen bekend van releases van The Searchers, is er naast de film geen bonusmateriaal op de Blu-ray release te vinden.

Nuremberg is een krachtige, intellectuele blockbuster die zowel het hoofd als het hart raakt. Regisseur James Vanderbilt levert met zijn klassieke, cinematografische aanpak veel meer af dan een droge geschiedenisles; hij balanceert knap tussen historische accuraatheid en puur cinematografisch entertainment. Toch is het fundament van dit succes zonder meer de sterke dynamiek tussen de hoofdrolspelers. Hoewel de zorgvuldige locatiereconstructie in Boedapest bijdraagt aan de geloofwaardigheid, is het de transformatie van Russell Crowe die de film naar een hoger niveau tilt. Als de manipulatieve Hermann Göring domineert hij elk beeld. Waar bij eerdere films rond de nasleep van de Tweede Wereldoorlog de focus lag op het juridische systeem, kruipt deze film effectief onder de huid van de personages. Het resultaat is een indringende film die je vanaf de eerste minuut bij de keel grijpt en een inspirerende boodschap over gerechtigheid achterlaat. Een absolute aanrader voor liefhebbers van historisch en psychologisch drama.

Met dank aan The Searchers in samenwerking met Remain In Light voor het recensie-exemplaar.