The Irishman

Informatie

RegieMartin Scorsese
Jaartal2019
Releasedatum27-11-2019
Speelduur208 minuten
DistributeurThe Searchers | Netflix
CastRobert De Niro, Al Pacino, Joe Pesci, Ray Romano, Bobby Cannavale, Anna Paquin, Stephen Graham, Stephanie Kurtzuba, Jesse Plemons, Harvey Keitel en Steven Van Zandt

Frank Sheeran is een man met een groots en grimmig verleden. De voormalige hoge vakbondsambtenaar en huurmoordenaar, leerde in Italië tijdens de Tweede Wereldoorlog mensen te doden. Vanuit een rolstoel in het verpleeghuis blikt hij terug op zijn leven en zijn “hoogtepunten” uit zijn carriere binnen de maffia en de banden die hij onderhield met de beruchte Bufalino misdaadfamilie. Begin jaren 50 werkt hij in Pennsylvania als vrachtwagenchauffeur in de vleesindustrie, waar hij een  door advocaat Bill Bufalino die hem introduceert aan Russell, het hoofd van de familie. Sheeran begint kleine klusjes te doen voor Russell, waarbij het al snel over gaat tot het serieuze werk. Al snel wordt Sheeran door Russell geïntroduceerd aan Jimmy Hoffa, de invloedrijke vakbondsleider die aan het hoofd staat van de “International Brotherhood of Teamsters”, en met wie hij en zijn familie een persoonlijke band krijgen. 

Na een ontwikkelingsproces van meer dan tien jaar, is het langverwachte misdaadepos van Martin Scorsese eindelijk te bewonderen. Een majestueus maffia project dat niet alleen enorme aandacht trok met het herenigen van grootheden als Robert De Niro, Al Pacino en Joe Pesci (die hiervoor zelfs uit zijn acteerpensioen kwam), maar eveneens op de zogeheten “de-aging” technologie die er voor zou zorgen dat deze veteranen een digitale verjonging zouden ondergaan. The Irishman is gebaseerd op het non-fictieve boek “I Heard You Paint Houses” (een eufemisme voor bloedspetters aan de muur) van Charles Brandt. Deze verteld over het leven van Frank Sheeran (De Niro), een veteraan uit de Tweede Wereldoorlog en bescheiden vrachtwagenchauffeur die in de jaren 50 stuit op Russell Bufalino (Pesci), de elegante en sinistere baas van de misdaadfamilie uit Pennsylvania. Sheeran, die een betrouwbare huurmoordenaar werd, kreeg vele opdrachten, en één van deze was om te gaan werken voor Jimmy Hoffa (Pacino), een invloedrijke vakbondsleider met vermeende maffia connecties.

Scorsese maakt van deze saga een enorm Amerikaans portret van hebzucht, ambitie, politiek en corruptie. Het touwtrekken van achter de schermen, de terloopse executies en kenmerkende verbloemde uitdrukkingen waarbij met “They’re A Little Concerned” vooral bedoelt wordt dat men zich extreme zorgen maakt. Scorsese’ mijlpaal in het gangstergenre was Goodfellas (1990) en liet ons op romantiserende wijze genieten van de spannende immoraliteit van het snelle geld, veel plezier en extreme brutaliteit, zelfs als we worden geconfronteerd met soms gruwelijke misdaden. The Irishman presenteert het maffialeven als een veel meer plechtig en onromantische ervaring. Een film met uitermate getempte precisie, die diep in de kern van het onderwerp graaft, en het duistere hart van macht toont. Derhalve is The Irishman een totaal andere film dan het hierboven genoemde Goodfellas, of een Casino en de Godfather reeks. Daar wordt veel nadruk gelegd op hun families, en hoe hun zaken hiervan gescheiden worden. In The Irishman komt Frank’s familie nauwelijks aan bod, met uitzondering van zijn dochter Peggy en de interactie tussen haar en Jimmy Hoffa.

Het productietraject van The Irishman verliep niet bepaald vlekkeloos, waarbij diverse distributeurs voortijdig afhaakte vanwege te hoge productiekosten. Uiteindelijk kocht Netflix de rechten voor de film en hing er een budget aan van 125 miljoen dollar, dat uiteindelijk op zou lopen tot bijna 160 miljoen! Met een speelduur van maar liefst 209 minuten kan het op het eerste gezicht een behoorlijk intimiderende indruk wekken. Men zou zich kunnen afvragen waarom Scorsese een magnum opus van drieënhalf uur aflevert voor Netflix. Maar het antwoord hierop is misschien wel eenvoudiger dan gedacht, want wat is nu een speelduur van drieënhalf uur in de wereld van binge-watchen?! Als het bijvoorbeeld een miniserie was geweest, zouden we het over misschien drie afleveringen hebben. Die relevante connectie is waarschijnlijk doorslaggevend geweest voor Scorsese, samen met de financiering, om uit te wijken naar het “kleine” scherm. De film is qua ontwerp ook best episodisch te benaderen, zonder afbreuk te doen aan de filmische beleving, maar wat het voor de doorsnee Netflix kijker wellicht net wat meer toegankelijk maakt.

De film speelt zich af over een periode van meer dan 30 jaar, en het digitale verouderingsproces (de term “de-aging” genoemd in het Engels) dat de releasedatum van de film met jaren vertraagde en het budget naar extreme hoogten deed stijgen, maakt integraal deel uit van overgrote deel van de film. Het beperkt zich namelijk niet alleen tot flashbacks. Is het de-aging aspect perfect en feilloos? Dat is het zeker niet. Het is onwennig vanaf de allereerste scène waarin het karakter van De Niro die van Pesci ontmoet, waarbij je het gevoel krijgt dat er gebruik is gemaakt van een soort digitale cosmetische chirurgie. Gedurende de film went het wat meer en is het niet bepaald storend, maar het ontsnapt ook nooit aan je aandacht. Het grootste probleem is vooral dat we ons nog exact kunnen herinneren hoe een 30-jarige De Niro eruit zag. We kennen allemaal zijn legendarische rollen in The Godfather Part II, Taxi Driver en The Deer Hunter, toen hij een dertiger was. Het deel in The Irishman waarin De Niro (76) een dertiger speelt oogt onnatuurlijk en heeft vanzelfsprekend niet meer de beweeglijkheid van zo’n jonkie waardoor bewegende scènes nogal houterig en statisch overkomen.

De grootste vreugde van The Irishman is natuurlijk om De Niro en Pesci terug te zien in het genre dat hun carrières grotendeels definieerde. Pesci’s Russell Bufalino is een fantastische creatie en een absolute tegenpool van zijn voorgaande rollen die hij in Scorsese’s films speelde. Hij is beleefd en aan de oppervlakte sympathiek, maar Pesci doordrenkt hem met een kalme beangstigende hoedanigheid. De chemie tussen hem en De Niro is van een niveau uit hun gloriejaren. De Niro speelt een vrij ingetogen rol maar die wel gewoon zeer loyaal en vooral ijskoud doet wat hem opgedragen wordt. Hij speelt de titelrol met verve, maar wordt wel overklast door Pacino. Het is eigenlijk onvoorstelbaar dat dit de eerste keer is dat Scorsese en Pacino samenwerken, maar achteraf gezien hadden ze geen beter moment kunnen kiezen. Als het wilde en kleurrijke personage Hoffa, kan Pacino zich volledig uitleven, inclusief zijn inmiddels iconische uitbarstingen die voor hem als acteur inmiddels een begrip zijn geworden. De Niro, Pesci en Pacino mogen dan in hun nadagen van hun carrière zitten (of zelfs uit pensioen zijn gestapt), maar ze zijn evenals regisseur Scorsese ouderwets in topvorm en voor allen is het hun beste prestatie in tientallen jaren.

The Irishman is het nieuwste en hoogstwaarschijnlijk laatste maffia epos van grootmeester Martin Scorsese, met een cast waar iedere filmmaker jaloers van zou worden. Met een speelduur van ruim drieënhalf uur is het een enorme lange zit en er had misschien wel een half uur van af gekund. Vooral het laatste gedeelte verloopt tergend traag en weet het je aandacht maar moeilijk vast te houden. De film mag dan te lang zijn, hij is zeker niet te groot van opzet. Wel op basis van tijdlijn, dat zich verspreidt over maar liefst drie decennia, maar niet op narratief vlak. Het verhaal wordt verteld door middel van flashbacks, hetzij in voice-overs of direct in de camera waarbij Frank ons rechtstreeks toespreekt alsof hij geïnterviewd wordt voor een documentaire. We springen door de tijd en volgen Franks’ opkomst, afdaling en ondergang. De film heeft misschien nog wel het meeste weg van Sergio Leone’s “Once Upon A Time In America”, niet alleen vanwege de speelduur, maar ook het trage tempo, de opbouw en de grootschaligheid rechtvaardigen een vergelijking met de klassieker uit 1980. The Irishman is cinema in de puurste zin van het woord. Een weloverwogen en doordacht politiek getint misdaadepos met enkele gebreken, zoals het de-aging effect dat niet altijd natuurlijk oogt, maar wel eentje die anno 2019 gekoesterd mag worden. 

19 november, 2019

Beoordeling

Eindcijfer

Bol.com

Trailer