Tolkien

Informatie

RegieDome Karukoski
Jaartal2019
Releasedatum06-06-2019
Speelduur112 minuten
Distributeur20th Century Fox
CastNicholas Hoult, Lily Collins, Colm Meaney, Derek Jacobi, Anthony Boyle, Patrick Gibson en Tom Glynn-Carney

Op jonge leeftijd verliezen Ronald Tolkien en zijn broertje Hilary hun moeder en worden zij, door hun voogd Vader Francis, als wees ondergebracht bij een decadente oude dame. Al snel wordt duidelijk dat de gebroeders Tolkien zeer slimme jongens zijn, waarbij Ronald een fascinatie voor talen heeft. Hiermee creëert Ronald zijn eigen wereld, waarbij hij zelfs een eigen verzonnen taal weten te ontwikkelen. Hij is een buitenbeentje op school, maar door een incident moet hij van de hoofdmeester van de school een kameraadschap vormen met diens zoon Robert. Al snel wordt Ronald geaccepteerd en ontstaat er een zeer trouwe en hechte vriendschap tussen beide heren en diens vrienden. 

Wie aan J.R.R. Tolkien denkt, zal hoogstwaarschijnlijk direct aan zijn boeken The Hobbit en The Lord of the Rings denken. Niet zo gek, want aan de hand van Peter Jackson werden de verfilmingen een groot succes. Toch werd vooral The Lord of the Rings destijds onverfilmbaar geacht, vooral gezien de enorme hoeveelheid aan details in het boek. Jackson bewees echter het ongelijk van velen en bracht de wereld die Tolkien schiep, inclusief zijn eigen verzonnen taal, naar het scherm. Het zorgde er ook voor dat de verkoop van de boeken een flinke boost kreeg, maar wat weten we eigenlijk van de schrijver zelf? Wie is toch die auteur waar vele grote schrijvers hun inspiratie vandaan wisten te halen? Het zullen vooral de die-hard fans zijn die meer weten over de eigenzinnige Britse schrijver. Met deze biografie komt daar ongetwijfeld verandering in, al kan je je afvragen of de speelduur van amper twee uur het leven van de hoogleraar in de taal- en letterkunde wel recht aan kan doen.

Wat direct opvalt is de de wat warrige schets van zaken. Zo zien we afwisselend scènes uit Tolkiens jonge jaren en het gedeelte dat de schrijver in de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog doorbracht. Deze keuze is vast gemaakt om tot een acceptabele speelduur en direct het publiek met wat actie en spanning aan het scherm te kluisteren. Toch pakt dit niet altijd even goed uit, want zo wordt het meest interessante stuk van de film er in een moordend tempo er doorheen gejaagd. We hebben het over het deel waarin Tolkien hoogleraar professor Wright ontmoet, die gefascineerd is geraakt door de door Tolkien bedachte taal in zijn fantasy verhalen. Juist dit gedeelte was een belangrijk punt in het leven van de schrijver, maar de makers hebben er helaas voor gekozen om dit enkel vluchtig te benoemen en zich te storten op de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog. Daar is Tolkien op zoek naar een van zijn vrienden, bijgestaan door een soldaat die niet geheel toevallig de naam Sam draagt.

De voornaamste focus van de film ligt op vriendschap en op Edit Bratt, de grote liefde van Tolkien. Het is erg boeiend om te zien hoe Tolkien kleine gebeurtenissen uit zijn leven in de verhalen heeft verweven van Middle Earth. Wel wordt het er soms allemaal net wat te dik bovenop gelegd. Toch ontkom je ook niet aan relatief belangrijke maatschappelijke onderwerpen van die tijd. Zo beweert men vaak dat The Lord of the Rings een vertegenwoordiging is van het Engeland tijdens en net na de Tweede Wereldoorlog, iets dat Tolkien eigenlijk zelf in de tweede druk van het boek min of meer ontkent. Het is dan ook opvallend dat juist dat gedeelte over The Lord of the Rings niet wordt behandeld in de film. En dat is waar de schoen wringt met deze biografie; Na de film zal je achterblijven met het gevoel dat je flink wat mist om het leven van de schrijver echt goed tot zijn recht te laten komen. Toch is wat we te zien krijgen wel boeiend en goed verfilmd.

Tolkien is een interessante kijk op het leven van J.R.R. Tolkien, welke helaas iets te gehaast naar het scherm is vertaald. Het zorgt ervoor dat de film last heeft van flinke gaten en je soms met meer vragen achterlaat dan dat er worden beantwoord. Zo wordt juist het meest interessante deel van de film, waarin Tolkien de professor Wright ontmoet en hij zijn grootste ontwikkeling doormaakt, er in een krap een kwartiertje doorheen gejaagd. Natuurlijk is het mooi om te zien hoe hij zijn eigen fantasy wereld creëert, maar tegelijk krijg je maar geen goed beeld waar die ideeën nou echt vandaan kwamen en hoe hij alles heeft uitgewerkt. Wellicht had een miniserie of een langere speelduur hier meer recht aan kunnen doen, want er is duidelijk naartoe gewerkt om de film aan een zo breed mogelijk publiek te kunnen tonen. Toch is het verhaal van de man achter de succesverhalen van Middle Earth boeiend genoeg voor de liefhebbers en zal ook menig andere geïnteresseerde zeker niet teleurgesteld worden.

6 juni, 2019

Beoordeling

Eindcijfer

Bol.com

Trailer